DUNYO AHOLISINING OʻSISH DINAMIKASIGA TAʼSIR ETUVCHI IJTIMOIY KOʻRSATKICHLAR VA AHOLI HAYOT SIFATI - Xaitov, Elmurod (Ижтимоий-гуманитар фанларнинг долзарб муаммолари / Актуальные проблемы социально-гуманитарных наук / Actual Problems of Humanities and Social Sciences., 2025)
Fan va texnika taraqqiyoti tufayli aholining oʻsish dinamikasi kosmos tezligida oʻsmoqda. 1800-yilda dunyo aholisi 1 milliard boʻlgan boʻlsa, 2000-yilda u 7,9 ga milliardga oʻsdi. Aholining koʻpayishi soʻnggi ikki asr davomida kutilmagan darajada progressiv tus olishining asosiy sababi hayot sifatning yaxshilanishidir. 2000-yillarga kelib aholining oʻsish dinamikasi sekinlashdi. Bunga sabab, tibbiy xizmatlarga boʻlgan ehtiyojning haddan ziyod oshishi, taʼlimga boʻlgan ehtiyoj, globallashuv jarayonida yoshlar dunyoqarashining oʻzgarishi (tugʻilishning kamayishi) va hokazolar sabab aholi yaxshi turmush tarziga oʻtishning oʻziga xos yoʻllarini amalga oshirishga urinmoqda. 30-40 yil oldin oilalarda farzandlarning koʻpligi oilaviy qadriyat boʻlgan boʻlsa, hozir bu koʻrsatkichlar “yosh oilalar”ni qiziqtirmay qoʻydi. Hozir yaxshi hayot sifatiga ega boʻlish farzandlar koʻpaytirish bilan emas, balki, kamroq farzandli boʻlib sifatli natijaga erishish, moddiy va maʼnaviy hayotning hal qiluvchi mezoniga aylandi. Rivojlangan yoki rivojlanayotgan dunyo davlatlarining aholisi yuqori yoki yaxshiroq hayot sifatiga ega boʻlishini imkon darajasida tahlil qilishga, ilmiy faktlar asosida asoslab berishga intildik.