OʻZBEKISTONDA QAYTA TIKLANUVCHI ENERGIYA MANBALARINI RIVOJLANTIRISH VA ENERGOSAMARADORLIKNI OSHIRISH ISTIQBOLLARI: IQTISODIY VA IJTIMOIY TAHLIL - Xolmuratov, Xolilla (Ижтимоий-гуманитар фанларнинг долзарб муаммолари / Актуальные проблемы социально-гуманитарных наук / Actual Problems of Humanities and Social Sciences., 2025)
Ushbu tadqiqot 2023-yildan 2026-yilgacha boʻlgan maʼlumotlarni tahlil qilib, Oʻzbekistonda qayta tiklanadigan energiya manbalarini rivojlantirish va energiya samaradorligini oshirishga qaratilgan. Unda rejalashtirilgan loyihalar, jumladan, shamol, quyosh va gidroelektr stansiyalarini qurish, mamlakat energetika infratuzilmasini yaxshilashga alohida eʼtibor qaratilgan. Natijalar shuni koʻrsatadiki, kamida 8 ta shamol elektr stansiyasi, 10 ta quyosh fotoelektr stansiyasi va 15 ta yangi gidroelektr stansiyasini joriy etish Oʻzbekistondagi uglerod izlarini sezilarli darajada kamaytiradi va barqaror energiya ishlab chiqarishni taʼminlaydi. Iqtisodiyot tarmoqlari va hududlar boʻyicha energiya samaradorligi tahlili asosiy nomutanosibliklarni aniqlaydi. Masalan, koʻmir va qoʻngʻir koʻmir qazib olish sektorida energiya samaradorligi eng yuqori (37,1%), oʻrmon xoʻjaligi va yogʻoch tayyorlash eng past (0,2%). Mintaqaviy nomutanosiblik Navoiy viloyatini energiya samaradorligi (16,2%) boʻyicha yetakchi ekanligini taʼkidlaydi, boshqa hududlar esa jiddiy modernizatsiyaga muhtoj. Natijalar sezilarli iqtisodiy va ijtimoiy manfaatlar, jumladan energiya xarajatlarini kamaytirish, importga bogʻliqlikni kamaytirish va minglab yangi ish oʻrinlarini yaratishni koʻrsatadi. Bundan tashqari, tadqiqot qishloq joylarida energiyadan foydalanish imkoniyatlarini yaxshilash va mintaqaviy tenglikni rivojlantirish imkoniyatlarini taʼkidlaydi. Qayta tiklanadigan energiya texnologiyalarini qoʻllash orqali Oʻzbekiston oʻzining ekologik barqarorligini oshirish va iqlim oʻzgarishiga qarshi kurash boʻyicha global saʼy-harakatlarga moslashishni maqsad qilgan.