AUDIOVIZUAL TARJIMA: SUBTITRLASH VA DUBLYAJ QIYINCHILIKLARI - Abdirasulov, Bahodir; Abiyatova, Muslima (Ижтимоий-гуманитар фанларнинг долзарб муаммолари / Актуальные проблемы социально-гуманитарных наук / Actual Problems of Humanities and Social Sciences., 2025)
Ushbu maqola audiovizual tarjima (AVT) sohasini oʻrganadi va uning asosiy ikki turi subtitrlash va dublyajni global media davrida madaniyatlararo muloqotni taʼminlovchi muhim vositalar sifatida tahlil qiladi. AVT bir vaqtning oʻzida koʻrish va eshitish uchun moʻljallangan kontentni tarjima qilish muammosini hal qiladi; bu jihati bilan u anʼanaviy, asosan yozma matnlarni qamrab oluvchi tarjimadan farq qiladi. Dublyaj va subtitrlash AVTning asosiy shakllari boʻlib, har biri vizual mediada til toʻsiqlarini yengib oʻtishning oʻziga xos usullarini taqdim etadi. Dublyaj bu asl ovozni tarjima qilingan nutq bilan almashtirish boʻlib, bunda aktyorlarning lab harakatlari va ohangiga moslikka alohida eʼtibor qaratiladi. Subtitrlash esa, ekran pastki qismida paydo boʻladigan va soʻzlangan matnning qisqartirilgan yozma tarjimasini ifodalaydi; bu tur, vaqt va makon cheklovlari tufayli koʻpincha kuchli qisqartirishlarni talab qiladi. Maqolada har ikki uslub bilan bogʻliq texnik, madaniy va tarjimaviy qiyinchiliklar koʻrib chiqiladi hamda ularning xalqaro auditoriyalar uchun audiovizual kontentni ommalashtirishdagi oʻrni taʼkidlanadi. Shuningdek, maqola zamonaviy texnologiyalarning taʼsirida AVT qanday rivojlanib borayotgani va u global axborot makonida madaniyatlararo aloqaning ajralmas qismiga aylanganini yoritib beradi.