G‘ARB RENNESANSIGA TURTKI BO‘LGAN OMILLAR - Muhamedov, Asror (Ижтимоий-гуманитар фанларнинг долзарб муаммолари / Актуальные проблемы социально-гуманитарных наук / Actual Problems of Humanities and Social Sciences., 2024)
Tarixdan ma’lumki, inson tafakkuridagi o’zgarishlar o’sha davrning falsafasi va mafkurasiga asoslanadi. Tarixiy voqealar odamlarning dunyoqarashini o’zgartirmoqda, bu o’zgarishlarni o’zida aks ettiruvchi “yangi” falsafa yozish zaruriyati paydo bo’ldi. Bu jarayonda yangi falsafiy ta’limotlar bilan oldingi falsafiy yondashuvlar qayta ko’rib chiqiladi. Tarixiy-falsafiy jarayonlarga keltirilgan qarashlar o’zaro o’rtalarida qandaydir umumiylik mavjud: ularning hammasi yuqorida tushuntirilgan ma’noda teleologik sanaladi. Bu yerda falsafaning mohiyati ikki shartli nuqta orqali ochib beriladi: birinchisi, tarixiy-falsafiy jarayonning (masalan, Gegel tizimi) “samaradorlik” nuqtasi va ikkinchisi, esa tarixiy-falsafiy jarayonning boshlang’ich nuqtasidir. Mazkur jarayonda falsafa mazmunini anglash borasidagi urinishlarga murojaat qilinadi.