XX ASR BOSHIDA TURKISTONGA KELGAN RAFAEL PAMPELLI HAYOTI VA ILMIY FAOLIYATI TARIXI - Muminov, Azizbek (Ижтимоий-гуманитар фанларнинг долзарб муаммолари / Актуальные проблемы социально-гуманитарных наук / Actual Problems of Humanities and Social Sciences., 2025)
Mazkur maqolada XIX asrning mashhur amerikalik geologi va arxeologi Rafael Pampellining hayoti, ilmiy faoliyati va merosi keng yoritilgan. Pampelli Garvard universitetida tahsil olib, Yevropada ilmiy tajriba orttirgach, Osiyo mamlakatlariga qilgan ilmiy safarlari bilan tanildi. U Xitoy, Yaponiya, Markaziy Osiyo, Turkiston va Pomir togʻlarida olib borgan izlanishlari orqali geologiya faniga katta hissa qoʻshdi. Ayniqsa, Kopetdogʻ etaklarida topilgan qadimiy oʻtroq dehqonchilik madaniyati izlari jahon arxeologiyasi uchun muhim ilmiy yangilik boʻldi. Pampelli ilmiy izlanishlarida dala kuzatuvlari, stratigrafik tahlil va arxeologik qazishmalarni uygʻunlashtirgan holda tarixiy-geologik jarayonlarni izohlashga intildi. U oʻz tadqiqotlari orqali qadimgi Sharq jamiyatlarida urbanizatsiya, xoʻjalik shakllanishi va tabiiy muhit oʻzaro bogʻliqligini ilmiy asosda koʻrsatib berdi. Pampellining ilmiy merosi bugungi kunda ham geologiya, arxeologiya va tarix fanlarida dolzarbligini saqlab qolmoqda.